Rừng là lá phổi xanh của Trái đất, là nguồn sống của con người, là nơi điều hòa khí hậu, giữ nước, chống xói mòn và bảo vệ môi trường sinh thái. Rừng còn mang lại sinh kế cho hàng triệu người dân, đặc biệt là đồng bào ở miền núi, nông thôn.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình trạng phá rừng, cháy rừng, khai thác gỗ trái phép vẫn xảy ra ở nhiều nơi, gây thiệt hại nghiêm trọng cho môi trường và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của chúng ta.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Ngày 15 tháng 11 năm 2017, Quốc hội đã ban hành Luật Lâm nghiệp số 16, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2019. Luật đã quy định rõ quyền, nghĩa vụ của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư trong công tác bảo vệ, phát triển và khai thác rừng bền vững.

Theo Điều 4 của Luật Lâm nghiệp, Nhà nước có nhiều chính sách đầu tư và hỗ trợ hoạt động lâm nghiệp, gắn liền với phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh. Nhà nước bảo đảm nguồn lực cho việc quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư hoạt động lâm nghiệp.

Nhà nước còn khuyến khích trồng rừng gỗ lớn, ứng dụng khoa học, công nghệ cao trong chế biến lâm sản, phát triển dịch vụ môi trường rừng, giúp người dân tăng thu nhập và bảo vệ môi trường bền vững.

Đặc biệt, Nhà nước ưu tiên hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, cộng đồng dân cư sống phụ thuộc vào rừng, được giao rừng gắn với giao đất sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp kết hợp; được chia sẻ lợi ích từ rừng và giữ gìn bản sắc văn hóa gắn bó với rừng.

Những chính sách đúng đắn ấy thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước, đồng thời khẳng định rằng bảo vệ và phát triển rừng không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi người dân.

Để bảo vệ rừng hiệu quả, Luật Lâm nghiệp quy định tại Điều 9 những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động lâm nghiệp mà mọi người cần nắm rõ. Pháp luật nghiêm cấm chặt phá, khai thác, lấn chiếm rừng trái phép; đưa chất độc, chất nổ, chất dễ cháy vào rừng; săn bắt, buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã trái quy định; và hủy hoại tài nguyên, hệ sinh thái rừng.

Ngoài ra, còn nghiêm cấm việc tàng trữ, mua bán, vận chuyển lâm sản không có nguồn gốc hợp pháp, khai thác khoáng sản trong rừng, xây dựng, ngăn dòng chảy làm biến dạng cảnh quan rừng, hoặc giao, cho thuê, chuyển đổi, chuyển nhượng rừng trái quy định.

Những hành vi tưởng như nhỏ, đốt rừng làm rẫy, chăn thả gia súc phá cây non, tiếp tay mua gỗ lậu đều là vi phạm pháp luật, có thể bị xử lý hành chính, thậm chí hình sự. Chúng ta hãy luôn nhớ: “Giữ rừng xanh hôm nay là giữ lấy nguồn sống cho mai sau.”

Một nội dung rất quan trọng khác là phòng cháy và chữa cháy rừng, được quy định tại Điều 39 của Luật Lâm nghiệp.

Phòng cháy chữa cháy rừng là trách nhiệm của chủ rừng, chính quyền địa phương và toàn thể nhân dân.

Chủ rừng phải lập và thực hiện phương án phòng cháy, chữa cháy rừng; tuân thủ hướng dẫn, kiểm tra của cơ quan chức năng.

Bà con khi dọn nương, đốt rẫy, đốt rác, lấy mật ong hay sử dụng lửa gần rừng phải thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn, không đốt vào những ngày nắng gió, phải có người canh lửa và phương tiện dập tắt kịp thời.

Khi xảy ra cháy, chủ rừng có trách nhiệm tổ chức chữa cháy, báo ngay cho chính quyền, kiểm lâm hoặc cơ quan chức năng, và phối hợp khắc phục hậu quả. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan cũng phải phối hợp nhanh chóng, huy động lực lượng để dập lửa, không để cháy lan rộng.

Kiểm lâm, công an phòng cháy chữa cháy và chính quyền các cấp sẽ hướng dẫn, hỗ trợ bà con xây dựng phương án và tập huấn kỹ năng chữa cháy rừng.

Hậu quả của cháy rừng rất nặng nề, không chỉ thiêu rụi cây cối, làm mất nguồn nước, mà còn ảnh hưởng đến khí hậu, sức khỏe và đời sống của người dân. Vì vậy, phòng cháy luôn quan trọng hơn chữa cháy. Mỗi người dân cần tự giác, cẩn trọng trong từng hành động nhỏ để bảo vệ rừng an toàn trong mùa khô.

Cùng với đó, Điều 43 của Luật Lâm nghiệp khẳng định: Bảo vệ rừng là trách nhiệm của toàn dân. Không chỉ cơ quan nhà nước hay kiểm lâm, mà mỗi tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư đều có trách nhiệm trực tiếp trong việc giữ rừng xanh.

Chúng ta cần tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học; thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng khi phát hiện cháy rừng, sâu bệnh hoặc hành vi phá rừng, khai thác, vận chuyển gỗ trái phép.

Khi được huy động, mỗi người cần tích cực tham gia chữa cháy, hỗ trợ lực lượng chức năng, cùng nhau bảo vệ tài sản, tính mạng và môi trường sống. Mỗi người dân chính là một “kiểm lâm tại chỗ”, góp phần xây dựng cộng đồng trách nhiệm, giữ gìn rừng bền vững.

Rừng không chỉ là tài sản của Nhà nước, mà còn là nguồn sống, niềm tự hào và tương lai của quê hương. Mỗi cây rừng được giữ lại hôm nay chính là nguồn nước, bóng mát và không khí trong lành cho con cháu mai sau.

Vì vậy, mỗi người dân hãy nâng cao ý thức, thực hiện nghiêm Luật Lâm nghiệp năm 2017, không phá rừng, không tiếp tay cho việc buôn bán gỗ trái phép, tích cực trồng cây, gây rừng, và tham gia các phong trào bảo vệ môi trường ở địa phương. Hãy cùng nhau chung tay bảo vệ rừng để rừng xanh mãi tươi tốt, để cuộc sống của chúng ta ngày càng ấm no, bền vững và bình yên.