Nhằm quản lý, khai thác và bảo vệ nguồn nước một cách bền vững, ngày 27 tháng 11 năm 2023 Quốc hội đã ban hành Luật Tài nguyên nước số 28, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2024.

Theo quy định của Luật, Nhà nước thống nhất quản lý tài nguyên nước trên phạm vi cả nước, song trách nhiệm bảo vệ, gìn giữ và sử dụng hợp lý lại thuộc về từng tổ chức, từng hộ gia đình và mỗi cá nhân trong cộng đồng. Mỗi người dân đều có quyền được tiếp cận, sử dụng nước sạch cho sinh hoạt, sản xuất; đồng thời cũng có nghĩa vụ không gây ô nhiễm, không lãng phí và phải chung tay bảo vệ nguồn nước cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Theo Điều 8 của Luật Tài nguyên nước năm 2023, pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi gây ô nhiễm, suy thoái hoặc làm cạn kiệt nguồn nước. Cụ thể, không được đổ rác, chất thải, hóa chất độc hại hay xả nước thải chưa xử lý vào sông, suối, ao hồ, biển hoặc nguồn nước ngầm. Cũng không được khai thác nước, khoan giếng, hút cát, sỏi, đất trong lòng sông hay hành lang bảo vệ nguồn nước khi chưa được phép. Việc lấn chiếm lòng sông, xây dựng công trình, trồng cây gây cản trở dòng chảy hoặc không tuân thủ quy trình vận hành hồ chứa đều là hành vi vi phạm. Ngoài ra, mọi hành động làm sai lệch thông tin, phá hoại công trình bảo vệ và điều tiết nguồn nước đều bị nghiêm cấm.

Những việc tưởng chừng nhỏ như đổ rác xuống kênh, rửa bình thuốc trừ sâu ngoài ruộng hay khai thác cát trái phép cũng có thể làm hư hại nguồn nước, là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt nghiêm khắc. Giữ cho nước sạch không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là giữ gìn sức khỏe và mùa màng của chính chúng ta.

Luật Tài nguyên nước cũng dành riêng Mục 4 - từ Điều 58 đến Điều 60 quy định về sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả - một nội dung rất thiết thực trong đời sống hằng ngày.

Theo Điều 58, các tổ chức, cá nhân phải khai thác, sử dụng nước đúng mục đích, hợp lý, thay thế dần thiết bị, công nghệ lạc hậu tiêu tốn nhiều nước, tăng khả năng sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước; tích trữ nước mưa và chọn mùa vụ, cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện nguồn nước.

Các đơn vị cấp nước, thủy lợi phải bảo đảm cấp nước ổn định, giảm thất thoát, lãng phí.

Điều 59 khuyến khích các dự án đầu tư có giải pháp sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước, đặc biệt ở khu vực thường xuyên xảy ra hạn hán, thiếu nước, suy thoái nguồn nước. Những dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có thực hiện giải pháp sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước được xem xét giảm tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước, đây là một chính sách ưu đãi của Nhà nước.

Còn theo Điều 60, các Tổ chức, cá nhân đầu tư sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước; thu gom, sử dụng nước mưa; sử dụng nước được khử muối từ nước biển, đầu tư thiết bị, công nghệ tiết kiệm nước được ưu đãi theo quy định của pháp luật. Tiêu chí sản phẩm, thiết bị, công nghệ sử dụng nước tiết kiệm theo quy định của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.

Cùng với việc hướng dẫn sử dụng nước tiết kiệm, Điều 83 Luật Tài nguyên nước còn quy định cụ thể về việc kiểm tra và xử lý vi phạm. Mục đích của công tác kiểm tra là nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân, đồng thời phòng ngừa, phát hiện

và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Việc kiểm tra phải được tiến hành đúng thẩm quyền, khách quan, công khai, minh bạch, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ chức, cá nhân được kiểm tra.

        Bảo vệ tài nguyên nước không chỉ là việc làm của các cơ quan chức năng, mà là trách nhiệm và quyền lợi của mỗi người dân. Chúng ta có thể bắt đầu từ những việc làm rất thiết thực như tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày; Không đổ rác, nước thải ra sông suối; Trồng cây xanh để giữ đất, giữ nước; Tham gia các phong trào như “Ngày Chủ nhật xanh”, “Tuyến đường sạch đẹp, không rác thải”; Và đặc biệt là phát hiện, báo ngay cho chính quyền khi thấy hành vi xả thải, hút cát, hoặc làm ô nhiễm nguồn nước.

Hãy nhớ rằng, bảo vệ nguồn nước chính là bảo vệ sự sống. Khi nguồn nước sạch, sức khỏe của mỗi người được đảm bảo, ruộng đồng xanh tốt, thủy sản phát triển, và môi trường lành mạnh cho con cháu ta mai sau. Hãy cùng nhau thực hiện đúng quy định của Luật Tài nguyên nước năm 2023, chung tay bảo vệ từng dòng sông, giọt nước, để quê hương của chúng ta luôn xanh tươi, trù phú và bền vững.